Mùa lễ hội: Nâng cao giá trị cốt lõi văn hóa tâm linh, “bài trừ” mê tín dị đoan

Minh Sơn - Tuấn Hải - Ngọc Danh - Thứ tư - 15/01/2020 11:27
Người Sài Gòn - Việt Nam là quốc gia đa dân tộc và đa tôn giáo. Mới đây, Liên hợp quốc đã có thống kê và cho thấy, tính đến hết năm 2019, dân số Việt Nam là 97.336.788 người, chiếm 1,27% dân số thế giới, đứng thứ 14 trên thế giới trong bảng xếp hạng dân số các nước và vùng lãnh thổ.
Do đó, việc đón Tết cổ truyền Canh Tý 2020, bên cạnh việc yêu cầu tổ chức vui Tết, đón xuân bảo đảm vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm và an toàn, lãnh đạo các tỉnh, thành còn chỉ đạo cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương siết chặt quản lý hành vi mê tín dị đoan tại các lễ hội, đền chùa, xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực, lợi dụng lễ hội để thu lợi bất chính. 
 
h
Ảnh minh hoạ

Trong đó, Việt Nam có 54 dân tộc. Điển hình, số người có đạo hiện lên tới 18.661.437. Cụ thể, Phật giáo có 6.812.318 người; Công giáo có 5.677.086 người. Bên cạnh đó, Công giáo tại Việt Nam là một bộ phận của Giáo hội Công giáo Rôma. Hầu hết các tôn giáo khác có nguồn gốc ngoại nhập hoặc nội sinh hoạt động theo những nghi thức quốc nội. Đời sống văn hóa tâm linh của người Việt có nội dung, nghi thức phong phú. Nghi thức văn hóa tâm linh của người Việt thường là cúng bái, giỗ chạp vào ngày sinh, ngày mất của người đã khuất; thắp hương cúng vào các ngày tết, mồng một, ngày rằm. 

Đặc biệt, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam vừa có công văn yêu cầu các chùa, cơ sở tự viện và tăng ni khi tổ chức, thực hành các nghi lễ cầu quốc thái dân an phải bảo đảm trang nghiêm, tiết kiệm, không đốt vàng mã, tránh những nội dung nghi lễ không đúng chính pháp của Phật giáo. “Không dùng các thuật ngữ yếm thế như “dâng sao giải hạn”, “cắt giải oan gia trái chủ”… mà phải nêu bật ý nghĩa, sự vận hành luật nhân quả của Phật giáo, tạo phước đức bằng việc tránh ác, làm nhiều việc tốt mới có được sự an lạc, hạnh phúc, thịnh vượng”. 

Mặc khác, nhiều năm nay, mỗi khi vào dịp đầu năm mới thì những hành vi mê tín dị đoan tại các đền chùa, lễ hội “đến hẹn lại lên”,  “ăn theo” các tín ngưỡng dân gian. Nhiều lễ hội bị trần tục hóa hoặc bị biến tướng. Nạn rải tiền lẻ, nhét tiền vào lư hương, tượng Phật, chen lấn xô đẩy, cướp lộc, cướp ấn, xả rác bẻ cây, ăn mặc lố lăng, cờ bạc trá hình là những hình ảnh dễ thấy ở nhiều lễ hội. Đáng báo động, một số tập tục tốt đẹp bị những cá nhân mê tín biến tướng thành cơ hội cầu lộc, cầu tiến bằng những hành vi phản cảm; Việc cầu cúng, xin xăm, rút thẻ cầu may, dâng sao giải hạn, cắt giải oan gia trái chủ… hầu như diễn ra công khai, gây nên sự bức xúc trong dư luận. 

Bên cạnh đầu năm mới thì trong cuộc sống thường ngày, nạn mê tín dị đoan xâm nhập khá sâu rộng, từ nông thôn, miền núi đến các đô thị, trung tâm kinh tế văn hóa, từ sinh hoạt gia đình đến công tác, sản xuất kinh doanh của cơ quan nhà nước. Việc cúng bái, bói toán, cầu hồn, giải mộng… được phục hồi, phát triển mạnh mẽ, có khi mang màu sắc “hiện đại”.  Trên thị trường, hầu như chợ nào cũng có người bán lịch vạn niên, sách coi vận mệnh đời người qua 12 con giáp… Sóng song đó, đối với các gia đình - cả một số gia đình cán bộ, công chức ngoài thờ cúng gia tiên, còn có chỗ thờ thần Tài, ông Địa. Tạicác đền chùa, không chỉ có các cụ bà đi lễ, mà còn nhiều nam thanh nữ tú, trong đó có không ít người có bằng cấp, học vị. Không phải họ đến thắp hương vãn cảnh danh lam thắng tích, mà là đến cầu tài lộc, chức vị, tình duyên… Đi công tác, khai trương xí nghiệp, cửa hàng, ký kết hợp đồng cũng phải chọn ngày tốt, kiêng ngày xấu. Nhiều ấn phẩm mê tín dị đoan được phát tán tràn lan trên mạng, lưu hành ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng. Đã có nơi, tại phòng làm việc cũng có bát nhang, hàng tháng nhân viên trong phòng góp tiền mua lễ vật, đồ cúng, như đóng nguyệt phí. Hàng ngày, mê tín đang chi phối, sai khiến một số đông người trong các cuộc cờ bạc, sản xuất kinh doanh, hôn nhân, chữa bệnh. Nó mang lại vô vàn những thiệt hại, mất mát khổ đau trong xã hội không sao kể xiết, không sao thống kê được. 

Dẫu biết rằng, giá trị của một dân tộc nói chung, của dân tộc Việt Nam nói riêng, trong đó có văn hóa tâm linh là một trong những nét đẹp, điểm khác lạ của dân tộc. Vì vậy, chúng ta không ngạc nhiên khi đến Việt Nam, khách quốc tế thường đến thăm các di tích văn hóa, các cơ sở vật chất của các tôn giáo. Không ít du khách còn muốn trực tiếp tham dự các lễ hội.

Do vậy, việc bài trừ mê tín dị đoan và các tệ nạn xã hội, hủ tục, đã có lúc được vận động rộng rãi và hiệu quả, góp phần nâng cao dân trí, dân sinh. Thế nhưng, mê tín dị đoan trở lại, phát triển đến mức không kiểm soát nổi, là lực cản bước tiến xã hội mà xem ra việc bài trừ nó chưa được đặt ra kịp với tình hình.  

Ngoài ra, với nạn mê tín dị đoan, buôn thần bán thánh “hoành hành” trong đời sống xã hội là do cả ý thức của người dân lẫn sự quản lý chưa hiệu quả của lực lượng chức năng. Do vậy, việc trục lợi tâm linh cần sớm có biện pháp ngăn chặn. Những nét đẹp trong tín ngưỡng được gìn giữ, bảo tồn, còn mê tín dị đoan tuyệt đối phải bị đẩy lùi, bằng mọi biện pháp. 

Tin rằng, đi lễ hội là để du xuân, vãn cảnh, tìm sự bình an, thanh thản cho tâm hồn. Không phải cứ “chạy sô” thật nhiều đền chùa, lễ hội, đốt thật nhiều vàng mã, dâng sao giải hạn, cắt giải oan gia trái chủ là sẽ được nhiều tài lộc, may mắn. 

Vì lẻ đó, mỗi khách hành hương hãy đến với các lễ hội với tâm thức đúng đắn, hành xử văn minh, tích cực tham gia vào việc ngăn chặn những hành vi mê tín dị đoan, thiếu văn hóa. Đồng thời, duy trì, tôn tạo các cơ sở tôn giáo, cần duy trì những mặt tích cực, những nét đẹp trong văn hóa tâm linh của người Việt. Sự quan tâm của gia đình, nhà trường đến những hoạt động của con em, học sinh mang giá trị cốt lõi của cuộc sống. Gia đình và nhà trường là môi trường giáo dục ban đầu và rộng rãi nhất của xã hội, góp phần duy trì bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Ở nhà trường, giáo dục văn hóa tâm linh có thể dựa trên giáo dục công dân và giáo dục quyền con người. Trong giảng dạy cần giúp các em nhận thức và phân biệt rõ văn hóa tâm linh với mê tín dị đoan nhằm gia tăng "sức đề kháng”, khả năng “miễn dịch tinh thần” khi tiếp cận với đạo giáo “khác lạ”...

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Đang tải...
Tối 18/1/2020, tại phường Thới Hòa, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, đã diễn ra Chương trình “Xuân công nhân và Hội hoa Xuân 2020” với đông đảo người dân và công nhân lao động tại các khu công nghiệp trên địa bàn tham gia.
Mới đây, Bộ GD&ĐT công bố dự thảo về Quy chế tuyển sinh hệ đại học, cao đẳng ngành đào tạo giáo viên mầm non. Qua đó, nhằm lấy ý kiến rộng rãi.
Ngày 8/12/2019, tại tỉnh Bình Dương, Trung tâm Nhân đạo Quê Hương (TT) đã tổ chức kỷ niệm 18 năm thành lập (10-12-2001 – 10-12-2019). Đến dự có ông Phan Diễn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; bà Trương Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, Tạp chí Nhiếp Ảnh&Đời Sống đã phối hợp với Phòng LĐTB&XH huyện Mõ Cày Nam; UBND xã Định Thuỷ cùng Cty may Ruviteks (Liên Bang Nga) triển khai chương trình “Tặng nhà tình nghĩa, nhà tình thương” cho các gia đình liệt sĩ có công với Cách mạng.
Đại đức Thích Trúc Thái Minh - Trụ trì chùa Ba Vàng, tỉnh Quảng Ninh đến thăm, tặng quà nhằm chia sẻ những khó khăn dịp xuân về với trẻ em mồ côi, khuyết tật được nuôi dạy tại Trung tâm nhân đạo Quê Hương, tỉnh Bình Dương.
Nhằm chào mừng năm mới 2020, ngày 1/1/2020, tại trung tâm Hội nghị triển lãm Bình Dương, tỉnh Bình Dương, Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương phối hợp Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Giải Việt dã. Tham dự lễ khai mạc giải có đồng chí Trần Văn Nam - Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương; lãnh đạo UBND tỉnh; đại diện Tổng cục Thể dục Thể thao; đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể và đông đảo vận động viên hệ chuyên nghiệp và hệ phong trào.
Ngày 23/12/2019, trường Mầm non Montessori Bình Dương (Modern Montessori International - gọi tắt là trường MMI) tại Khu Công nghiệp Visip, TX.Thuận An đã đến thăm và tặng quà cho các em nhỏ tại Trung tâm Nhân đạo Quê Hương (phường Tân Đông Hiệp, TX. Dĩ An).
Ông sở hữu khuôn người hào nhoáng, lãng tử, mái tóc bạc trắng để dài cột túm, bộ ria cá tính. Nhiếp ảnh Đinh Giao Hữu vẫn hàng ngày cần mẫn lặng lẽ rong ruổi khắp bản làng ngỏ hẻm “săn” những khoảnh khắc của huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị qua ống kính điêu luyện của mình.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây