Đâu là tiêu chí được coi là người tài, làm sao để "thu hút nhân tài"?

Thứ hai - 28/10/2019 10:17
Trong di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh có viết: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Công tác cán bộ trong thời kỳ đổi mới và hội nhập càng chứng tỏ rằng cốt lõi vẫn là yếu tố con người. Qua đó, với công việc hành chính công, làm cách nào để người tài nổi lên, thu hút, phát huy được tài năng năng lực của cán bộ?...
Hiện nay, Luật Cán bộ, công chức đã có những quy định về chính sách đối với người có tài năng và một số nghị định của Chính phủ cũng có quy định chi tiết về vấn đề này. Để từ đó, một số địa phương đã triển khai thực hiện chính sách thu hút nhân tài. Mặc dù vậy, việc tìm kiếm nhân tài vẫn gặp khó, một trong những nguyên nhân của tình trạng này chính là cơ chế chính sách chưa đủ sức hút đối với người tài.
 
h
Một xã hội mà không dựa vào nhân tài thì sẽ không phát triển được (Ảnh minh hoạ)

Theo đó, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá XIV lại “nóng” lên về chuyện thu hút nhân tài. Điều này, đãthu hút sự quan tâm của dư luận vì Quốc hội thảo luận tại hội trường để hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức trong tuần vừa qua. Tại đây, có đến 18 đại biểu tranh luận về vấn đề nhân tài và chính sách thu hút nhân tài, nên hay không luật hóa nội dung này hay chỉ cần đề ra cơ chế đãi ngộ tốt để thu hút. Quan điểm công chức làm việc trong cơ quan Nhà nước không phải vì tiền cũng được nhiều đại biểu Quốc hội đưa ra tranh luận sôi nổi. 

Theo dự thảo Luật lần này đã có quy định về chính sách đối với người có tài năng. Trong đó, Khoản 2, Điều 1 của dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung Điều 6 của Luật Cán bộ, công chức quy định theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết khung cơ chế, chính sách thu hút và chế độ đãi ngộ đối với người có tài năng.

Tại kỳ họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết khái niệm về tài năng trong tổng thể chung “rất khó”, mỗi ngành, lĩnh vực có tiêu chí và yêu cầu riêng. Vì vậy, trong các phương án trình, Ban Soạn thảo chỉ xác định người có tài năng trong hoạt động công vụ và giao Chính phủ quy định khung chính sách thu hút. 

Được biết, trong thời gian qua, việc cán bộ công chức, viên chức “dứt áo ra đi” để tìm công việc mới với thu nhập, môi trường làm việc tốt hơn không phải là hiếm gặp. Không ít bác sỹ, thẩm phán đã làm đơn xin nghỉ việc. Đồng thời, đã cho thấy chính sách tiền lương hiện nay chưa đủ để “giữ chân” cán bộ, công chức, viên chức đặc biệt là những người tài, những người có chuyên môn nghiệp vụ cao.

Đặc biệt, ý kiến của đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc đã được sự quan tâm của dư luận xã hội khi ông đề nghị không nên hiểu theo nghĩa nhân tài ở đây là xuất chúng, kiệt xuất, là thiên tài thì sẽ bị vượt ra khỏi phạm vi của luật này là Luật Cán bộ, công chức. Bên cạnh đó, đại biểu Dương Trung Quốc cũng cho rằng bộ máy công quyền rất cần những người có năng lực. Còn hiểu nhân tài là xuất chúng, kiệt xuất, thiên tài thì không nằm trong phạm vi của Luật này. Một công chức khó có thể phát hiện ra điều gì kiệt xuất, vì họ phải thực hiện theo luật pháp, theo quy trình rõ ràng. Quan trọng trong dự án luật là dùng đúng người, đúng chỗ, chúng ta chỉ bàn về công chức, viên chức trong dự án luật này, chứ không phải coi tài năng trong công chức, viên chức là kiệt nhân, kiệt xuất.  

Chuyện thu hút nhân tài quả có nhiều chuyện để bàn. Mặc dù, có khá nhiều địa phương trong thời gian qua đã đưa ra những chính sách dùng vật chất để thu hút nhân tài về giúp cho địa phương phát triển. Điển hình, có tỉnh tuyên bố, các chuyên gia đầu ngành có học vị tiến sĩ mà tỉnh có nhu cầu và tình nguyện về tỉnh công tác sẽ được trợ cấp ban đầu 50 triệu đồng, trợ cấp thêm cho đủ tổng thu nhập hàng tháng bằng 10 tháng lương tối thiểu. Cùng với đó, sẽ được cấp 1 căn hộ chung cư và tạo điều kiện cho gia đình sinh sống ổn định tại địa phương. Thiện chí này của lãnh đạo địa phương rất đáng trân trọng. Thế nhưng, dù có nâng mức phụ cấp lên vài chục triệu đồng, cấp thêm nhà, giải quyết hộ khẩu… cũng khó tìm người tài cho địa phương nếu chỉ dựa vào đòn bẩy vật chất. 

Song song đó, cũng có địa phương bỏ cả trăm tỷ đồng đưa “nhân tài” đi nước ngoài đào tạo nhưng nhiều người sau khi tốt nghiệp không chịu về công tác như cam kết. Thế là địa phương khởi kiện “nhân tài” ra tòa, nhờ pháp luật thu hồi kinh phí đào tạo, mặt khác dừng đề án nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển sang hình thức thu hút, đãi ngộ khác.
 
Tuy nhiên, trong xã hội chúng ta hiện nay vẫn còn có sự “vàng thau lẫn lộn” nếu chỉ dựa vào bằng cấp, học vị để xét chọn người tài. Một khi học vị tiến sĩ có giá vài chục triệu đồng thì dù tốn thêm chục triệu đồng nữa để triệu mời, những tiến sĩ giấy này sẽ càng gây thêm khó cho địa phương. 

Ngoài ra, với những người có năng lực thật sự, thu nhập của họ tại nơi khác thường cao hơn thu nhập họ được hứa hẹn bởi vật chất không bao giờ có giới hạn của nó... Cùng với đó, với những người có ý so sánh, chọn lựa để đầu quân vào nơi nào có thu nhập cao hơn cũng sẽ dễ dàng ra đi nếu có nơi khác chào mời hấp dẫn hơn. Cái quan trọng với người muốn cống hiến thường không phải là động lực vật chất. Đem một lời mời kèm theo đòn bẩy vật chất sẽ dễ gây “tự ái”,  người thực sự muốn đóng góp công sức cho quê hương cũng ngại ngùng vì ngại lời rao “chục triệu, hai chục triệu đồng”.
 
Như vậy, lợi ích vật chất đành rằng cần thiết nhưng với “kẻ sĩ” ngày nay, cơ hội làm đúng công việc mình yêu thích, cảm nhận sự hữu ích của cá nhân trong cộng đồng là động lực lớn hơn cả. Điều này cho thấy, vấn đề quan trọng hơn cả của việc thu hút nhân tài là liệu địa phương đó có tạo được điều kiện cho người tài làm việc theo đúng khả năng và nhiệt huyết của họ hay không? Để từ đó, dư luận đồng tình với quan điểm của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thông (Trợ lý Chủ tịch Quốc hội): “Thu hút nhân tài đã khó, nhưng giữ chân nhân tài còn khó hơn. Nhân tài rất cần môi trường để thể hiện năng lực, do đó cần phải “dụng nhân như dụng mộc”, phải dùng tài năng của họ vào đúng việc, đúng sở trường”. 

Tác giả bài viết: Minh Sơn

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây