Vì sao các doanh nghiệp tìm cách “né” đóng bảo hiểm xã hội?

Minh Sơn - Ngọc Danh - Thứ bảy - 26/10/2019 10:47
Người Sài Gòn - Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra chuyên ngành đối với các doanh nghiệp, các đơn vị thực hiện luôn phải đối mặt với muôn kiểu đối phó của các doanh nghiệp như khai gian số liệu, giấu sổ sách, thậm chí khiếu nại, kiện ngược lại đoàn thanh tra.
Cũng theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, trong thời gian qua, các hành vi nợ, trốn đóng và gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp vẫn diễn biến phức tạp. Qua đó, tình trạng trốn đóng, nợ đọng bảo hiểm xã hội với số tiền lớn, cố tình chây ì và thời gian nợ kéo dài của các doanh nghiệp vẫn diễn ra thường xuyên tại nhiều địa phương, gây khó khăn trong việc bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
 
h
Người lao động liên hệ làm thủ tục hưởng chế độ tại Bảo hiểm xã hội tại tỉnh Đồng Nai

Chỉ tính đến hết tháng 9 năm 2019, cả nước còn 32.205 đơn vị bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp từ 3-6 tháng với số tiền 987 tỉ đồng (tăng 118 đơn vị với số tiền 48 tỉ đồng so với tháng 8); 12.849 đơn vị với 745 tỉ đồng (giảm 13 đơn vị và số tiền nợ tăng 41 tỉ đồng) nợ từ 6-12 tháng và 14.982 đơn vị với số tiền 2.931 tỉ đồng nợ trên 12 tháng.

Riêng năm 2018, lực lượng thanh tra chuyên ngành đóng bảo hiểm xã hội của các địa phương phát hiện nhiều trường hợp người lao động được chủ doanh nghiệp ký hợp đồng lao động mùa vụ 25 ngày nhiều lần liên tục trong 2 năm. Sau khi hết hạn hợp đồng 2- 5 ngày, họ lại được ký tiếp "hợp đồng lao động mùa vụ".

Theo ông Nguyễn Trọng Nam - Trưởng phòng Thanh tra - Kiểm tra (BHXH TP Hồ Chí Minh cho biết, trước đây các DN đã dùng “chiêu” là ký HĐLĐ thời hạn dưới ba tháng. Họ ký tối đa hai hợp đồng rồi sau đó giấu đi, chỉ khi bất đắc dĩ mới cung cấp cho cơ quan chức năng. Đồng thời, các DN thường có ba loại hồ sơ (gồm HĐLĐ, bảng lương), trong đó một bộ để lưu hành trong nội bộ DN, giữa các cổ đông; một bộ để báo cáo cơ quan chức năng, ngân hàng và một bộ để dùng cho chính NLĐ. Thếnhưng, từ ngày 1-1-2018, “chiêu” ký hai hợp đồng dưới ba tháng sẽ không thể áp dụng, vì Luật BHXH quy định HĐLĐ từ một tháng trở lên phải đóng BHXH cho NLĐ nên khả năng phát hiện DN gian lận sẽ cao hơn.
Bên cạnh đó, đoàn thanh tra phát hiện nhiều người lao động được ký hợp đồng lao động một năm (từ 6/2017) nhưng chưa tham gia bảo hiểm xã hội. Theo hồ sơ doanh nghiệp cung cấp, đến tháng 12/2017 người lao động xin thôi việc nhưng đến tháng 4/2018 (3 tháng sau) lại được tiếp nhận vào làm việc với hợp đồng lao động mới và tham gia bảo hiểm xã hội từ tháng 4/2018…

Theo ông Mai Văn Thắng - Phó trưởng ban Thu, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng, nguyên nhân cơ bản của tình trạng nợ đọng, chậm đóng bảo hiểm xã hội là hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của chủ sử dụng lao động chưa tốt. Không ít doanh nghiệp dù hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn bình thường, vẫn có lợi nhuận, lương thưởng cho người lao động đầy đủ nhưng lại cố tình chây ì, nợ bảo hiểm xã hội.

Mặc khác, người lao động, một mặt do sức ép việc làm và do chưa hiểu biết đầy đủ về chính sách cho nên chưa chủ động đấu tranh với chủ sử dụng lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.

Song song đó, nhằm hạn chế gia tăng nợ với quyết tâm nợ thấp hơn năm 2018, ngoài các giải pháp thông thường, từ đầu năm 2019 đến nay Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã triển khai một số giải pháp. Theo đó, có yêu cầu cán bộ chuyên quản phải thường xuyên đôn đốc doanh nghiệp, lập biên bản nếu nộp muộn, qua 2 lần lập biên bản thì báo cáo để lập đoàn thanh tra xử phạt.

Tương tự, ông Trần Đức Long - Vụ trưởng Thanh tra - Kiểm tra (BHXH Việt Nam), trong thực tế, công tác thanh tra của ngành gặp rất nhiều tình huống khác nhau. Do đó, ngoài nắm vững nghiệp vụ, cán bộ thanh tra luôn phải lưu ý, tiên liệu trước các tình huống có thể xảy ra để ứng xử phù hợp. Đơn cử, sau khi kết thúc thanh tra, phía đơn vị sử dụng LĐ không ký vào biên bản làm việc thì cần phải làm gì tiếp theo? Hay khi làm việc, Phó Giám đốc Công ty A không ký vào biên bản làm việc và biên bản xử phạt với lý do không được Giám đốc ủy quyền việc ký thì xử lý thế nào cho hợp lý?…Cùngvới đó, ngoài nắm vững kiến thức pháp luật, các đoàn thanh tra cũng cần linh hoạt xử lý, tránh máy móc. Thí dụ, một đợt thanh tra 10 DN vi phạm, khi bắt tay vào nhiệm vụ, nếu phát hiện một đến hai DN vi phạm thì phải lập biên bản xử phạt ngay, chứ không phải “máy móc” đợi đến khi thanh tra đủ cả 10 DN mới xử lý. “Sau khi thanh tra xong, phải kiên quyết yêu cầu người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp của DN ký biên bản làm việc, chứ không thể có chuyện bà kế toán, ông trưởng phòng nhân sự… đứng ra ký biên bản trong khi không có ủy quyền đúng pháp luật”, ông Long nhấn mạnh.

Như vậy, với các biện pháp chế tài, xử phạt như hiện nay vẫn chưa đúng mức thì việc răn đe, ngăn chặn việc trốn né đóng BHXH khó có thể hữu hiệu. Thiết nghĩ, đã đến lúc cần phải áp dụng những biện pháp mạnh như đình chỉ hoạt động, phong tỏa tài khoản, truy tố các chủ DN không thực hiện BHXH... thì mới bảo vệ được quyền lợi lâu dài của người lao động.

Tại điều 141 - Bộ luật Lao động đã quy định rõ: “Loại hình BHXH bắt buộc được áp dụng đối với những doanh nghiệp sử dụng từ 10 người lao động trở lên. ở những doanh nghiệp này, người sử dụng lao động, người lao động phải đóng BHXH theo quy định tại Điều 149 của bộ luật này và người lao động được hưởng các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, hưu trí và tử tuất”.  Cả nước hiện nay đã có hàng trăm ngàn DN thuộc các thành phần kinh tế, nhưng số DN tham gia BHXH còn rất ít ỏi (khoảng 15%). 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Góc nhìn - 22/10/2019
Liên quan đến “đại” dự án trái phép tại TP. Biên Hoà, ngày 21/10/2019, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03), Công an tỉnh Đồng Nai hiện đang thu thập hồ sơ điều tra dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ và căn hộ cao cấp (toạ lạc tại số 15 Đồng Khởi, phường Tân Tiến, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai).
Góc nhìn - 10/09/2019
Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đối với việc xử lý hậu quả sự cố vụ cháy tại Công ty Cổ phần bóng đèn, phích nước Rạng Đông.
Góc nhìn - 29/10/2019
Sau khi tiếp nhận phản ánh việc xây dựng bãi tập lái xe trái phép của Trung tâm dạy nghề lái xe Sài Gòn diễn ra trên địa bàn phường Tam Phước. Nhóm Pv Tạp chí Nhiếp Ảnh&Đời Sống tiếp tục tìm hiểu và được biết sự việc này đã được UBND thành phố Biên Hòa, trực tiếp là đồng chí Huỳnh Tấn Lộc - phó chủ tịch UBND thành phố tiếp nhận. Tuy nhiên, tính đến nay đã một thời gian dài vị phó chủ tịch này vẫn chưa đưa ra bất cứ hướng xử lý nào. Điều này đã làm dư luận tại TP. Biên Hoà hoài nghi về năng lực quản lý của đồng chí phó chủ tịch. Đồng thời, dư luận cũng quan tâm đưa ra nhiều câu hỏi về việc có hay không vì mối quan hệ thân thiết giữa chủ đất, trung tâm dạy nghề lái xe Sài Gòn với đồng chí phó chủ tịch này. Vì lẻ đó, những sai phạm này vẫn tiếp diễn đến ngày hôm nay?
Góc nhìn - 07/04/2018
Tại sao nữ sinh Phạm Song Toàn phải chuyển trường trong khi người đáng phải ra đi là cô giáo Trần Thị Minh Châu - người không làm đúng trách nhiệm của một nhà giáo? Phải chăng người nói ra sự thật thường phải chạy trốn trong khi người khác chọn im lặng để bình yên?
Góc nhìn - 24/10/2019
Ngày 24/10/2019, ông Nguyễn Văn Ba, đại diện Cục điều tra Chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan cho biết, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (BCĐ 389) bước đầu xác định Công ty CP Tập đoàn Asanzo có dấu hiệu vi phạm về sở hữu công nghiệp về nhãn hiệu và trốn thuế.
Góc nhìn - 17/06/2019
Vừa qua, Bộ Tài chính Việt Nam lần đầu đăng cai tổ chức Hội nghị toàn thể lần thứ 8 của Mạng lưới Quản lý Chi tiêu Công tại châu Á (PEMNA) trong 3 ngày (từ 22 đến 24.5). Cũng tại hội nghị này đã công bố con số, mặc dù bội chi ngân sách đang có chiều hướng giảm nhưng nợ công của Việt Nam vẫn ở mức cao so với các nước trong khu vực.
Góc nhìn - 21/10/2019
Ngay sau các bài viết phản ánh về tình trạng heo nhập lậu qua đường biên giới của chúng tôi taị các cửa khẩu khu vực như: Long An, Tây Ninh, An Giang ...Lập tức, Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch bệnh dịch tả lợn Châu phi đã có công văn gửi thủ tướng chính phủ, các bộ ban ngành về việc tăng cường kiểm soát lợn, sản phẩm từ lợn qua biên giới. Với công văn này, chúng tôi - những người thực hiện tuyến bài viết rất vui vì những nội dung đợc phản ánh đã được các bộ ban ngành ghi nhận và có những chỉ đạo kịp thời nhằm ngăn chặn hành vi buôn bán lậu heo qua biên giới.
Góc nhìn - 02/04/2018
Bầu Đức bất ngờ có tên trong danh sách đề cử bổ sung cho chức danh chủ tịch VFF khóa VIII nhưng nghiệt ngã câu hỏi “Ai đưa ra tiêu chí phải có bằng đại học?” của ông vẫn rơi vào im lặng.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây